Còn trong trường hợp trung bình thì tôi khuyên bạn nên lập chương trình cho sáu ngày một tuần thôi. Cho nên khi khởi sự công việc vĩ đại là sống một đời đầy đủ, dễ dàng với 24 giờ một ngày, chúng ta nên hết sức tránh mọi rủi ro trong những bước đầu. Vậy đợi tới tuần sau hoặc ngày mai là việc không lợi gì cả.
Vậy mà người ta cứ bảo thời giờ là tiền bạc chứ. Thiên-tài cũng không được hưởng thêm, dù chỉ là một giờ mỗi ngày. Xin bạn nhớ; không ai cướp được bảo vật đó của bạn.
Nhưng tôi chưa bao giờ thấy một bài tuỳ bút chỉ cách sống 24 giờ một ngày. Tôi hoàn toàn tin chắc rằng phần đông người ta thiếu suy nghĩ hơn là thiếu cái gì khác. Browning, viết bằng thơ, và chứa nhiều chất thơ cực đẹp.
Nó chỉ cần thay đổi công việc, chứ không cần nghĩ, trừ những lúc ngủ. Điều thứ nhì là phải vừa đọc vừa suy nghĩ. Nhưng bạn cũng không có thể tiêu non thời gian được.
Tới nhà, bạn không ăn ngay. Mà thiếu năng lực ấy - nghĩa là thiếu năng lực ra lệnh cho óc làm việc rồi bắt nó tuân lệnh - thì sống không ra sống. Quyết tâm ngừng công việc lại để tránh cái nguy đó, là một giải pháp vô ích.
Bạn không nhất định phải chuyên tâm vào nghệ thuật hoặc văn chương mới sống được một cách đầy đủ. Học cái gì? Điều đó không thành vấn đề, từ xưa tới giờ nó chưa bao giờ thành vấn đề. Vậy mà tôi sẽ khuyên hoài bạn thân và cả kẻ thù của tôi phải đọc thơ rồi mới đọc những thể loại văn khác.
Thành một nhà chuyên môn cũng thú lắm chứ! Tiêu phí thì giờ hoặc làm một việc lăng nhăng thì dễ lắm; muốn làm cái gì khác thì phải thay đổi tập quán. Bạn đừng tưởng tượng rằng tuần sau, nước sẽ ấm hơn đâu.
Còn lý trí, nó chỉ giữ trong đời ta một chỗ nhỏ nhoi. Khi đã điều khiển phần tử vô kỷ luật nhất trong cơ thể phức tạp của ta thì ta phải tròng ngay ách vào cổ nó. Không yêu văn chương không phải là một tội, cũng không phải là dấu hiệu của sự ngu dốt.
Nếu buổi sáng, bạn bước lên xe với cặp tạ để luyện bắp thịt hoặc trọn bộ Bách khoa mười cuốn để học thêm, thì người ta chú ý đến bạn ngay. Đến mức đó thì đời ta có thể như đời sống trong tù và không phải là của ta nữa. Thường thường ông không yêu thích công việc của mình, may lắm là không ghét nó.
Nhưng trước khi bắt đầu bạn cho phép tôi dặn nhỏ mấy lời này: Nhưng bạn cũng không có thể tiêu non thời gian được. Nhưng quả là tôi có đọc, chứ không phải là không.